طرح کهربا طرح کارت هوشمند همراه بانک است و درنظام بانکی به آن”تراکنش های حضوری بدون کارت” یا “تراکنش های غیرتماسی” گفته می شود.(Near Field Communication) در این طرح شهروندان دارای کارت های بانکی می توانند با نصب اپلیکیشن های معرفی شده برروی گوشی تلفن همراه هوشمند خود اطلاعات کارت های بانکی خویش را در برنامه نصب شده بر روی تلفن همراه مجازی سازی و ذخیره کرده و بدین ترتیب درتراکنش های حضوری و از طریق دستگاه های کارت خوان، بدون ارائه کارت فیزیکی عابر بانک و صرف نزدیک کردن تلفن همراه به دستگاه پرداخت، تراکنش خود را انجام داده و مبلغ خرید خود را بپردازند.در این نوع روش پرداخت نیاز به همراه داشتن فیزیک کارت بانکی در زمان انجام تراکنش های حضوری نیست و برای انجام تراکنش های خرید کافی است از تلفن همراه هوشمندی که اطلاعات کارت ها در آن مجازی و ذخیره شده استفاده شده و با نزدیک کردن تلفن به دستگاه پرداخت تراکنش را انجام داد.

مهم ترین مزایای اجرا و استفاده از این طرح:

• از بین رفتن مخاطره کپی شدن اطلاعات کارت بانکی در زمان انجام تراکنش های حضوری
• از بین رفتن احتمال واردکردن مبلغ اشتباه در زمان انجام تراکنش های حضوری
• بالا رفتن استانداردهای امنیتی شبکه پرداخت کشور
• تسهیل پرداخت و کاهش هزینه صدور انواع کارت بانکی و یا تعویض آن ها
• بالا رفتن سطح بهداشت عمومی، از بین رفتن احتمال سرقت یا مفقودشدن کارت بانکی، بالارفتن امنیت و کاهش جرم هایی نظیر کلاه برداری از طریق دسترسی به اطلاعات کارت های بانکی اشخاص با وسایل مخصوص.

تاریخچه پروژه کهربا :

بانک مرکزی ایران از سال ۱۳۹۵ به دنبال عملیاتی کردن امکان انجام تراکنش بدون تماس بوده است که در اوایل سال 1403 این بانک اعلام نمود که ۶ بانک ایرانی به این طرح پیوسته اند و بالاخره بعد از گذشت ۸ سال این طرح در سطح وسیع اجرایی شده است.

سال ۱۳۹۵ برای نخستین بار طرحی با عنوان حذف کارت های بانکی در فرآیند پرداخت در توافقی میان شرکت خدمات انفورماتیک و اپراتورهای تلفن همراه مطرح شد.

بر اساس آن توافق، همراه اول با همکاری وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و بانک مرکزی، مکلف شده بود در راستای ایجاد زیرساخت تبادلات مالی مبتنی بر NFC گام بردارد.

در همان سال شرکت ایران کیش اعلام کرد ۳۰۰ هزار دستگاه کارت خوان مجهز به NFC وارد بازار کرده است و آمادگی دارد در این حوزه با تمامی اپراتورها همکاری کند.

سال 1396 بانک مرکزی توضیحات تکمیلی این طرح را ارائه کرد. ناصر حکیمی مدیرکل فناوری اطالعات وقت بانک مرکزی در اردیبهشت ماه 1396 از ابلاغ دستورالعمل جدید رئیس کل بانک مرکزی به بانک ها برای استفاده از ابزارهای جدید الکترونیکی در پرداخت ها خبر داد و گفت: “بانک مرکزی زیرساختی با امنیت بالا فراهم کرده که بر اساس آن”دارندگان کارت بانکی بتوانند خریدهای خود را به راحتی انجام داده و یا از طریق شبکه های اجتماعی از ابزارهای هوشمند استفاده کرده و بدون ارائه شماره کارت خرید خود را انجام دهند.

سال 1399 عبدالناصر همتی رئیس وقت بانک مرکزی در اینستاگرام خود یک بار دیگر خبر راه اندازی سیستم جدید حوزه پرداخت را این بار با عنوان”سرویس کارت همراه بانکی کهربا” اعلام کرد. در شهریورماه ۱۴۰۰ شرکت ایران کیش از عملیات پرداخت غیرتماسی مبتنی بر استاندارد EMV با استفاده از قابلیت NFC رونمایی کرد.

انواع روش های پرداخت در پروژه کهربا:

• پرداخت غیر تماسی با تلفن همراه NFC

• پرداخت از طریق QR-Presented-Consumer

• پرداخت از طریق QR-Presented-Merchant

نویسنده: فرنگیس احمدی – کارشناس نوآوری و فناوری شرکت فناپ تک